ABD Başkanı Donald Trump’ın yeni gümrük tarifeleri, küresel petrol fiyatlarında sert düşüşlere yol açarken, bu gelişmenin Türkiye ekonomisine etkileri hem olumlu hem de olumsuz yönleriyle dikkat çekiyor.
Uzmanlara göre petrol fiyatlarındaki düşüş Türkiye’nin enerji faturasını hafifletme potansiyeline sahipken, küresel ticaret savaşlarının tetiklediği ekonomik yavaşlama, büyüme beklentilerini olumsuz etkileyebilir.
Petrol Fiyatlarında 4 Yılın En Sert Düşüşü
Trump yönetiminin 2 Nisan’da birçok ülkeye yönelik yeni gümrük tarifelerini devreye sokacağını açıklamasıyla, Brent petrol fiyatı yüzde 9,1’lik düşüşle 65,74 dolara geriledi. Batı Teksas türü (WTI) ham petrol ise yüzde 9,8 düşüşle 62,10 dolardan işlem gördü. Brent petrol 9 Nisan’da 58,22 dolara kadar düşerek Şubat 2021’den bu yana en düşük seviyeyi test etti. Haftalık kapanışta ise Brent 64,26 dolardan, WTI ise 60,97 dolardan işlem gördü.
Enerji Faturası Düşebilir
Viyana Enerji Araştırmaları Enstitüsü Başkanı Fereydoun Barkeshli, fiyatlardaki düşüşün Türkiye gibi net enerji ithalatçısı ülkeler için önemli bir avantaj sunduğunu belirtti. Barkeshli, “Petrol fiyatlarındaki gerileme Türkiye'nin enerji faturasını hafifletebilir. Ancak Trump’ın getirdiği tarifeler sebebiyle yaşanabilecek küresel ekonomik yavaşlama ülkenin büyüme beklentilerini olumsuz etkileyebilir” dedi.
Kur Riski Avantajı Gölgede Bırakıyor
Uluslararası veri analitik şirketi Kpler’in Kıdemli Petrol Uzmanı Homayoun Falakshahi, Türkiye’nin günlük ortalama 58 bin varil ham petrol ithal ettiğine dikkat çekerek, fiyatlardaki düşüşün enerji maliyetlerini düşürebileceğini belirtti. Ancak doların küresel çapta değer kaybetmesine rağmen Türk lirasının dolar karşısında zayıf seyretmesi, bu avantajı büyük ölçüde ortadan kaldırıyor. Falakshahi, “Kur farkı nedeniyle elde edilen fiyat avantajı, TL'nin değer kaybı ile nötrleniyor” ifadelerini kullandı.
Ticaret Açığı Arttı, Yeni Müzakereler Yolda
ABD ile Türkiye arasındaki ticaret açığı, 2024’te bir önceki yıla göre yüzde 62,7 artarak yaklaşık 1,5 milyar dolara ulaştı. Trump yönetiminin bazı ülkeler için tarifeleri 90 gün süreyle askıya alması, yeni ticaret koşullarının müzakere edilmesi için fırsat olarak görülüyor.
Kaya Petrolü Baskı Altında
Falakshahi’ye göre, mevcut fiyat seviyeleri ABD’deki kaya petrolü üreticileri üzerinde ciddi baskı yaratıyor. “Yeni kuyuların kâra geçmesi için WTI bazında minimum 65 dolar fiyat gerekiyor” diyen uzman, fiyatların 60 dolar civarında kalması halinde yıl sonuna kadar günlük 300 bin varil, 55 dolara düşmesi durumunda ise 600 bin varillik üretim kaybı yaşanabileceğine dikkat çekti.
Bölgesel Ekonomik İş Birliği Öne Çıkabilir
Barkeshli, uzun vadede Avrasya’da yeni serbest ticaret bölgeleri kurulabileceğini ve dolara bağımlılığın azalacağı bir sürecin başlayabileceğini dile getirerek, Türkiye’nin bu yeni ekonomik düzende önemli bir rol oynayabileceğine vurgu yaptı.
